Home / Chuyện xưa tích cũ / Dòng dõi công thần

Dòng dõi công thần

Dòng dõi công thần

Theo sách “Đại Việt thông sử”, Lê Niệm là con của Lê Lâm và là cháu của Trung túc Vương Lê Lai. Quê ông ở xã Duy Tinh, huyện Thuận Hựu (nay thuộc Thanh Hóa). Ông làm quan trải 4 triều vua: Lê Thái Tông, Lê Nhân Tông, Lê Nghi Dân và Lê Thánh Tông. Cha Lê Niệm là Lê Lâm theo vua Thái Tổ bình định quân Minh, lập được công. Năm Thuận Thiên thứ nhất, Lê Lâm được trao chức Thứ thủ quân Thiết đột. Trong những người theo vua khó nhọc ở Lũng Nhai lập nên công trạng thì Lê Lâm đứng hàng thứ 3, được trao hàm Trung Lượng đại phu Câu Kiềm vệ tướng quân, tước Thượng Trí tự Suy trung Đồng đức Hiệp mưu bảo chính công thần. Năm 1430, ông được giao làm tiên phong đánh quân Ai Lao. Tuy nhiên, khi đuổi theo quân Ai Lao ông bị trúng chông độc mà chết. Ông được triều đình truy phong Thiếu úy. Sau này Lê Niệm có công phò lập vua Lê Thánh Tông, nên triều đình gia tặng Lê Lâm là Đô đốc; năm 1484 tặng là Trung lễ hầu, gia tặng là Thái úy Trung quốc công, ban thụy là Uy vũ.

Cả gia đình Lê Lai có 5 người tham gia khởi nghĩa Lam Sơn. Đó là Lê Lạn (anh Lê Lai), Lê Lai cùng 3 người con của mình là Lê Lư, Lê Lộ và Lê Lâm. 5 người tham gia thì 4 người đã anh dũng hy sinh, chỉ có Lê Lâm là được chứng kiến ngày đại định, được Lê Lợi trao chức tước và trọng trách trong những ngày thái bình đầu tiên. Lê Niệm là con trai của Lê Lâm nhưng sử cũ không cho biết ông chào đời vào năm nào. Lê Niệm lập nhiều công lao từ triều trước, dưới triều vua Lê Thánh Tông ông làm chức phụ tướng, nắm quyền ngôn luận của nhà nước trong 30 năm. Mấy lần đem quân đi đều lập công lớn, uy đức, danh vọng nổi bật. Là người thanh danh trọn vẹn, hưởng phúc đầy đủ trong điều trình, được cả người đương thời hết lời khen ngợi.

Năm 1439, nhờ được hưởng chế độ tập ấm nên Lê Niệm được làm Cận thị cục Chánh chưởng. Năm 1446, ông được thăng làm Tham trị Nội phiên Viện sự. Năm 1449, được trao chức An phủ Phó sứ Tây Đạo và chỉ một rất ngắn sau đó được thăng làm Tuyên úy Đại sứ ở An Bang. Năm 1460, Lê Niệm giữ chức Xa Kỵ Đồng Tổng tri Chư Quân sự vụ đã cùng các võ tướng Lê Lăng (tức Lý Lăng, con của Lý Triện), Nguyễn Xí và Đinh Liệt dẹp loạn Lê Nghi Dân và tôn lập Lê Tư Thành lên ngôi hoàng đế.

Xem thêm:  Vua sáng, ắt có tôi hiền

Nhờ công lao này, ông được phong làm Suy trung Bảo chính Công thần, Sùng Tiến Nhập nội Tư mã, Thượng tướng quân, được tham dự triều chính, tước Đình Thượng hầu. Ông được vua Lê Thánh Tông khen ngợi như sau: “Lê Niệm là người có khí độ trầm hùng, thông minh và sáng suốt lại thuộc dòng dõi công huân, đáng nòi trung nghĩa. Rực rỡ thay cành hoa trong vườn quý, thơm ngát hương danh”. Năm 1462, ông được gia phong làm Nhập nội Đô đốc, Đồng Bình Chương sự, Tri Đông Đạo chư Vệ quân, kiêm giữ chức Quốc Tử giám Tế tửu, sau lại còn được trao chức Đề Điệu Quốc Tử giám. Năm 1467, vua Lê Thánh Tông về viếng Lam Kinh, Lê Niệm được cử ở lại coi giữ kinh đô. Năm 1468, chính ông là võ quan cao cấp đi bảo vệ nhà vua về thăm Lam Kinh. Năm 1470 và năm 1471, vua Lê Thánh Tông xuất quân đi đánh Chiêm Thành, Lê Niệm được phong làm Chinh Lỗ Phó tướng quân, được cùng với Đinh Liệt cầm thủy quân đi tiên phong. Khi thắng trận trở về, ông được vua ban cho 300 hộ thực phong.

Năm 1479, ông được sai cầm quân đi đánh Bồn Man và một lần nữa lại lập công lớn. Lê Niệm đã cho quân truy đuổi giặc đến tận biên giới Miến Điện ngày nay. Năm 1482, Lê Niệm được gia phong làm Suy trung Bảo chính, Minh Nghĩa Đồng Đức Thân Tín Công thần, Khai phủ Thái phó, tước Tĩnh Quốc công. Lê Niệm qua đời vào tháng 3-1485 vì bệnh. Sau khi mất, ông được vua Lê Thánh Tông truy tặng hàm Thái úy và ban cho tên thụy là Trinh Ý. Ông có tất cả 25 người con, trong đó 10 người con gái và 15 người con trai. Phần lớn con ông đều là những người có danh vọng lớn với đời.

Lời bàn:

Mặc dù công lao to lớn, làm tể tướng coi việc trị nước gần 30 năm, tức là trên muôn người mà chỉ dưới có một người đó là vua, nhưng Lê Niệm rất khiêm tốn, thanh đạm, không thích . Theo các sử liệu, tại nhà ở ông treo một tấm biển đề 2 chữ Thuyền hiên, để tỏ chí cao thượng của mình. Chính vì vậy, sử gia Lê Quý Đôn đã viết về Lê Niệm trong sách “Đại Việt thông sử” như sau: Lê Niệm vì là dòng dõi công thần, có công từ triều trước, làm chức phụ tướng, nắm quyền ngôn luận của nhà nước trong 30 năm. Mấy lần đem quân đi đều lập công lớn, uy đức, danh vọng nổi bật. Là người thanh danh trọn vẹn, hưởng phúc đầy đủ trong điều trình, được cả đương thời khen ngợi.

Sống ở đời mà được vua yêu, đồng liêu nể trọng, người đời tôn vinh và được lưu danh trong sử sách thì quả là đại phúc. Nhưng với Lê Niệm như vậy vẫn chưa hết, bởi ở ông còn điều cao quý hơn mà hậu thế ngày nay phải muôn phần tôn vinh, đó là ông đã nối được nghiệp của cha, ông nội và các con cháu của ông về sau cũng noi gương mà trở thành những nhân tài giúp ích cho dân, cho nước. Tiếc rằng, thời nay không phải ai cũng học và làm theo các bậc tiền nhân. Bởi thế cho nên ở đâu đó mới xảy ra chuyện cả nhà làm quan, cả họ làm quan, nhưng việc phong quan, thăng chức này không căn cứ vào thực tài của người được bổ làm quan mà chỉ dựa vào lý lịch. Vì thế cho nên mới có những người ngồi nhầm ghế, thật đáng buồn thay.

Theo Baihocdoisong.com

Xem thêm:  Công chúa trở thành hoàng hậu

Check Also

Xử án như thần

Xử án như thần

Theo sách “Đại Việt sử ký toàn thư”, Nguyễn Mại là người xã Ninh Xá, …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *