Home / Chuyện xưa tích cũ / Hy sinh thầm lặng

Hy sinh thầm lặng

Hy sinh thầm lặng

Công chúa An Tư là một trong 2 vị công chúa nổi tiếng nhất nhà Trần vì các cuộc hôn nhân mang tính trọng đại, cùng với Huyền Trân công chúa. An Tư công chúa là con gái út của Trần Thái Tông và là cô ruột của Trần Nhân Tông. Bà nổi tiếng trong việc kết hôn với Trấn Nam vương Thoát Hoan, nhằm mục đích giữ cho quân Trần rút lui an toàn trong chiến tranh Nguyên Mông – Đại Việt lần 2 vào năm 1285.

Vào đầu thế kỷ XIII, quá trình hình thành quốc gia của người Mông Cổ với những cuộc chiến tranh đẫm máu giữa các bộ lạc sống du mục đã kết thúc. Thiết Mộc Chân (tức Thành Cát Tư Hãn) đã chiến thắng, trở thành vị Hoàng đế quân sự độc tài đầu tiên trong lịch sử Mông Cổ. Sau khi thống nhất Mông Cổ, lợi dụng tài cưỡi ngựa bắn cung, cương nghị phi thường của nhân dân Mông Cổ vốn quen sống cuộc đời du mục trên những thảo nguyên và sa mạc bao la, Thành Cát Tư Hãn đã đưa đất nước Mông Cổ lao vào những cuộc chiến tranh bá quyền xâm chiếm các nước lân bang. Quân viễn chinh của Thành Cát Tư Hãn với ưu thế của kỵ binh thiện chiến, thường áp dụng lối tiến công ào ạt, chớp nhoáng và đi đến đâu cướp bóc, tàn phá tan hoang đến đó. Dưới vó ngựa bạo tàn của quân Nguyên, nhiều quốc gia, dân tộc từ Á sang Âu đã phải chịu cảnh nô lệ hoặc bị xóa tên trên bản đồ , biết bao thành quách cổ kính, lâu đài nguy nga tráng lệ được dày công xây dựng từ bao đời và làng mạc yên lành đã bị quân Nguyên hủy diệt.

Xem thêm:  Lễ tịch điền

Trong sách “Việt sử tiêu án” của Ngô Thì Sĩ có đoạn chép lại như sau:…Đầu năm 1285, Thoát Hoan kéo quân sang xâm lược nước Đại Việt. Khi đến sông Nhị Hà (sông Hồng), Thoát Hoan cho cột liền bè vào làm cầu để quân lính qua sông. Quân ta khi đó theo hai bên sông lập đồn để cự lại, không được. Ngày đã về chiều, quân giặc qua được sông vào vây hãm Thăng Long. Khi đó, Thánh Tông Thái thượng hoàng và đương kim Nhân Tông hoàng đế đã đi thuyền nhỏ ra vùng Tam Trĩ, còn thuyền ngự thì đưa ra vùng Ngọc Sơn để đánh lạc hướng đối phương. Nhưng quân Nguyên vẫn phát hiện ra.

Ngày 9 tháng 3 cùng năm, thủy quân Nguyên đã bao vây Tam Trĩ suýt bắt được hai vua. Trong khi chiến sự ở những ngày đầu quân của triều đình nhà Trần gặp nhiều bất lợi. Tướng Trần Bình Trọng lại hy sinh ở bờ sông Thiên Mạc. Trước thế mạnh của đối phương, nhiều tôn thất nhà Trần như Trần Kiện, Trần Lộng, kể cả hoàng thân Trần Ích Tắc đều quy hàng. Chi hậu cục thủ Đỗ Khắc Chung được sai đi sứ để nhằm mục đích làm chậm tốc độ tiến quân của quân Nguyên nhưng không có kết quả. Trong khi ấy quân của triều đình thì lại rất cần có để củng cố lực lượng, tổ chức chiến đấu. Trước tình thế đó, thượng hoàng Trần Thánh Tông bất đắc dĩ phải dùng đến kế mỹ nhân, tức sai người dâng em gái út của mình cho tướng Thoát Hoan để tạm cầu hòa.

Sau khi đã sốc lại được tinh thần, quân Trần bắt đầu phản công. Quân Nguyên bị đánh cho đại bại, đến mức Thoát Hoan phải chui vào ống đồng để được toàn mạng khi chạy về phương Bắc. Trớ trêu thay, sau chiến thắng lẫy lừng của nhà Trần, sử sách hầu như chỉ nhắc đến công chúa An Tư trong vài dòng ngắn ngủi. Không rõ số phận công chúa ra sao, đã chết cùng đám tàn quân Thoát Hoan hay được đưa về Trung Quốc.

Xem thêm:  Giai thoại về Đỗ Khắc Chung

Theo cuốn An Nam chí lược của sử gia thời Trần lưu vong ở Trung Quốc là Lê Tắc, Thoát Hoan có lấy một người con gái nhà Trần và sinh được hai con. Nhưng chưa thể khẳng định người đó có phải là công chúa An Tư hay không. Dù không được sử sách chú ý nhưng các thế hệ sau này vẫn dành cho công chúa An Tư một sự kính trọng sâu sắc vì sự hy sinh thầm lặng của bà trong chiến thắng của nhà Trần. Cụ thể là vào năm 1943, nhà văn Nguyễn Huy Tưởng đã viết một cuốn tiểu thuyết lịch sử về công chúa An Tư. Trong cuốn tiểu thuyết, do nặng lòng với đất nước, công chúa đã tự sát ở sông Cái khi bị đưa về phương Bắc.

Lời bàn:

Trong lịch sử mấy ngàn năm dựng nước và đấu tranh chống ngoại xâm để giữ nước của nhân dân ta, chiến công ba lần đánh thắng quân xâm lược Nguyên – Mông, một đế quốc phong kiến hùng mạnh và tàn bạo nhất thời bấy giờ, của quân dân nhà Trần ở thế kỷ XIII mãi mãi là trang sử vàng chói lọi nhất. Trong chiến công hiển hách đó, bên cạnh công lao to lớn của những vị Thái Thượng hoàng, những vị vua Trần anh minh, của vị Tổng tư lệnh kiệt xuất Trần Quốc Tuấn, của những tướng lĩnh tài ba, dũng cảm như Trần Nhật Duật, Trần Quốc Tảng, Trần Quốc Toản, Trần Quang Khải, Trần Khánh Dư, Yết Kiêu, Dã Tượng, Trần Khắc Chung,… có sự đóng góp vô cùng to lớn, đa dạng, song rất thầm lặng của những người phụ nữ. Một trong những gương mặt ưu tú đã hy sinh vì dân, vì nước thời đó là công chúa An Tư.

Thật đáng buồn, sau ngày chiến thắng, hoàng tộc nhà Trần làm lễ tế lăng miếu, khen thưởng công thần, nhưng không ai nói đến An Tư công chúa. Và may thay, 658 năm sau, hậu thế có nhà văn Nguyễn Huy Tưởng bằng tình cảm và lòng ngưỡng mộ của mình ông đã ghi nhận và tôn vinh sự hy sinh thầm lặng nhưng quyết liệt của công chúa An Tư, một nữ trung hào kiệt đương thời trong cuốn tiểu thuyết lịch sử “An Tư”. Và trong tiểu thuyết này, ông đã viết về chiến công thầm lặng của công chúa An Tư như một chiến công sánh ngang với Trần Quốc Toản, Trần Bình Trọng. Và tên tuổi của công chúa An Tư là hình tượng của cái đẹp biết dấn thân nên phải được lưu danh như các bậc tiền nhân của nhà Trần.

Theo Baihocdoisong.com

Xem thêm:  Tấm bia ơn thầy

Check Also

Xử án như thần

Xử án như thần

Theo sách “Đại Việt sử ký toàn thư”, Nguyễn Mại là người xã Ninh Xá, …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *