Home / Chuyện xưa tích cũ / Nữ tướng Bùi Thị Xuân

Nữ tướng Bùi Thị Xuân

Nữ tướng Bùi Thị Xuân

Theo sách “Võ nhân Bình Định”, Bùi Thị Xuân quê ở xã Bình Phú, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định và là nữ tướng thời Tây Sơn, vợ của danh tướng Trần Quang Diệu. Mùa Thu năm 1792, vua Quang Trung bị bệnh băng hà. Triều đình Tây Sơn từ đó ngày một suy yếu. Nguyễn Ánh được bọn Tây dương giúp, nhân thế đem đại quân vượt biển ra đánh úp, chiếm mất Quy Nhơn. Nhận được tin mật cho biết triều đình Tây Sơn lục đục, Nguyễn Ánh cầm quân tiến đánh Quảng Nam. Không ngờ bị thua mưu trí và võ công của đàn bà, Nguyễn Phúc Ánh thề sẽ trả thù sau này.

Sau khi đánh lui quân Nguyễn, Bùi Thị Xuân kéo quân về triều cùng chồng giải quyết cuộc xung đột. Mọi người lo sợ bà sẽ trả thù Võ Văn Dũng vì Bùi Đắc Tuyên chính là chú ruột của bà. Nhưng Bùi Thị Xuân đã gạt tình thân, vì nghĩa lớn bỏ qua chuyện thù riêng nên Võ Văn Dũng rất cảm kích, nguyện kết tình huynh đệ sinh tử với Trần Quang Diệu.

Trần Quang Diệu và Võ Văn Dũng cùng được cử cầm quân đánh thành Quy Nhơn do tướng Võ Tánh trấn giữ. Tình hình vô cùng nguy cấp, chúa Nguyễn định đem quân đến giải cứu. Biết 2 tướng tài giỏi nhất của Tây Sơn đang có mặt ở đây nên Võ Tánh gửi thư khuyên chúa Nguyễn bí mật kéo quân ra đánh vào Phú Xuân, còn ông sẽ cầm chân họ.

Đánh lâu không hạ được thành, Trần Quang Diệu sai đắp lũy xung quanh thành, chia quân bao vây bốn mặt. Võ Văn Dũng đem thủy binh đóng giữ cửa Thị Nại, xây đồn đặt pháo ngăn cản quân tiếp viện. Trong thành hết lương thực, Võ Tánh dùng mũi tên gắn thư bắn ra cho Trần Quang Diệu. Trong thư viết: “Phận sự ta làm chủ tướng thì đành liều chết ở dưới cờ. Còn các tướng sĩ không có tội gì, không nên giết hại”. Sau đó, Võ Tánh chất rơm cỏ dưới lầu bát giác tự thiêu, hiệp trấn Ngô Tòng Châu cũng uống thuốc độc tự tử, thành Quy Nhơn đầu hàng. Trần Quang Diệu vào thành, sai làm lễ liệm táng trọng thể hai vị tướng tuẫn tiết và tha cho tướng sĩ nhà Nguyễn, không giết một ai.

Xem thêm:  Bắt chước cụ Ngô

Phú Xuân bị mất, Bùi Thị Xuân dẫn 5 ngàn quân hộ giá vua Cảnh Thịnh đi chiếm lại. Biết đã bị dồn đến đường cùng, Bùi Thị Xuân tự tay thúc trống trận dồn dập rồi liều chết cưỡi voi xông vào chiến lũy Trấn Ninh. Vốn đã từng nếm mùi thua trận trước vị nữ tướng oai phong lẫm liệt, quân Nguyễn sợ hãi xô nhau chạy. Chúa Nguyễn đem một cánh quân vượt sông Linh Giang tìm đường rút. Vua Cảnh Thịnh thấy quân Nguyễn đông, sợ quá bỏ chạy. Bùi Thị Xuân níu áo lại không được. Như rắn mất đầu, quân Tây Sơn vỡ trận. Đó là trận đánh oanh liệt cuối cùng của vị nữ tướng anh hùng.

Từ Quy Nhơn, Trần Quang Diệu cấp tốc trở về cứu Phú Xuân nhưng đã quá muộn. Vua Cảnh Thịnh cùng một nhóm người đã trốn lên Bắc Hà. Trần Quang Diệu một mình vượt qua đất Lào rồi quay về Nghệ An, gặp lại được vợ ở vùng Quỳ Hợp. Không còn quân sĩ trong tay, hai mãnh tướng bị quan quân nhà Nguyễn vây bắt tại đây đem đóng cũi giải về Phú Xuân. Biết Trần Quang Diệu là một tướng tài, lại có lòng nhân tha cho toàn bộ quân sĩ trong thành Quy Nhơn, Nguyễn Ánh định thu phục ông đầu hàng nhưng ông đã từ chối thẳng thừng.

Bùi Thị Xuân bị trói đến trước mặt Nguyễn Ánh. Chúa Nguyễn tự đắc hỏi bà rằng: Ta và Nguyễn Huệ ai hơn? Bà trả lời: Chúa công ta, tay kiếm tay cờ mà làm nên sự nghiệp. Trong khi nhà ngươi đi cầu viện ngoại bang, làm tan nát cả sơn hà, cùng đều bị chúa công ta đánh cho không còn mảnh giáp. Đem so với chúa công ta, nhà ngươi chẳng qua là ao trời nước vũng.

Xem thêm:  Bài học của mọi người

Nguyễn Ánh đã từng trực tiếp bị bà đánh thua, nay lại bị bà sỉ nhục nên căm hận lắm. Ngay sau đó, hai vợ chồng nữ tướng bị đem ra hành quyết.

Lời bàn:

Một người thực hiện hành vi phạm tội nếu họ chưa bị tòa kết án thì chưa bị coi là có tội. Đó là nguyên tắc của thời nay, còn dưới thời phong kiến thì vua là người nắm quyền sinh, quyền sát của cả trăm họ và muốn ai chết thì người đó không thể sống. Vì thế, vào tháng Bảy năm Nhâm Tuất (1802), Nguyễn Phúc Ánh trở về Phú Xuân và đem vua tôi nhà Tây Sơn ra báo thù với lời tuyên bố trước thiên hạ rằng: Trẫm vì chín đời mà trả thù. Và ngay sau đó, tất cả các võ tướng đều bị tử hình, Trần Quang Diệu bị lột da, các tướng khác người thì bị voi chà, người bị trảm quyết. Và việc hành quyết dã man đến tàn khốc đối với nhà Tây Sơn không chỉ thuần túy là vì sự trả thù, mà thông qua đó Nguyễn Ánh muốn tỏ rõ uy thế, làm khiếp sợ và buộc những người chống đối vào thời ấy phải quy thuận trước vương triều mới.

Thế nhưng một lần nữa vua Gia Long đã sai lầm, hành vi tàn bạo ấy không khuất phục được bất kể ai từ vị đại tướng đến viên tùy tướng của nhà Tây Sơn, tất cả đều giữ nguyên bản lĩnh anh hùng, không một nét sợ hãi, không một lời cầu nhiêu, vẫn hiên ngang và khảng khái. Họ sống anh hùng, chết oanh liệt nên cuộc đời cũng như sự nghiệp của Bùi Thị Xuân và Trần Quang Diệu cùng các tướng lĩnh Tây Sơn được đời đời ghi danh. Không chỉ ở quê hương mà rất nhiều nơi trong cả nước đã lập đền thờ để ghi nhớ công ơn của họ. Thế mới hay rằng, lịch sử và nhân dân thời nào cũng công bằng và luôn tôn vinh những người anh hùng biết sống vì dân, vì nước.

Xem thêm:  Dung túng quyền thần

Theo Baihocdoisong.com

Check Also

Xử án như thần

Xử án như thần

Theo sách “Đại Việt sử ký toàn thư”, Nguyễn Mại là người xã Ninh Xá, …